Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi



sayfa1/4
  1   2   3   4
ZAMAN YÖNETİMİ KİTAPÇIĞI

İÇİNDEKİLER

  1. ZAMAN KAVRAMI VE ZAMAN TÜRLERİ

    1. Zaman Kavramı

    2. Zaman Türleri

      1. Gerçek Zaman

      2. Psikolojik Zaman

      3. Biyolojik Zaman

  2. ZAMAN YÖNETİMİ KAVRAMI, AMACI VE ÖNEMİ

    1. Zaman Yönetimi Kavramı

    2. Zaman Yönetiminin Amacı Ve Önemi

  1. ZAMAN YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI

    1. Düzenli Yaşama Yaklaşımı

    2. Savaşçı Yaklaşımı

    3. ABC Yaklaşımı

    4. Beceri Yaklaşımı

    5. Hedef Belirleme Yaklaşımı

    6. Sihirli Araç Yaklaşımı

    7. İyileştirme Yaklaşımı

    8. Kendini Akıntıya Bırak Yaklaşımı

  1. ZAMAN YÖNETİM SÜRECİ

    1. Zaman Kullanım Analizi ???

    2. Zaman Problemlerini Tanımlama

    3. Kendini Tanımlama

    4. Amaç Ve Öncelikleri Belirleme

    5. Program Ve Hedeflerini Uygulama Planlarına Aktarma

    6. Günlük Program Ve Rehberler Hazırlama

    7. Zaman Yönetimi Tekniklerini Geliştirme

    8. Sürecin İzlenmesi Ve Yeniden Analiz

  1. ZAMAN YÖNETİM SÜRECİNİ ENGELLEYEN FAKTÖRLER

    1. Kişiden Kaynaklanan Zaman Tuzakları

      1. Bireysel Hedeflerin Ve Önceliklerin Belirsizliği

      2. Erteleme Ve Oyalanma

      3. Hayır Diyememe

      4. Olumsuz Kişisel Tutum

      5. Mükemmel Olmaya Çalışma

      6. Kendine Aşırı Güven Duyma

      7. Özgüven Yetersizliği Hissetme

      8. Kararsızlık Yaşama

      9. Sorumluluk Bilincinde Olmama (özdisiplin yokluğu)

      10. Dağınık masa sendromu

      11. Stres ve zaman baskısı

      12. Gereğinden fazla kendini bir şeye adamak

      13. Alışkanlıkların kontrolünde olmak

    2. Dış Etkenlerden Kaynaklanan Zaman Tuzakları

      1. Beklenmeyen ziyaretçiler

      2. Teknoloji

      3. Planlanmamış etkinlikler

      4. Krizler

  1. ZAMANI ETKİN KULLANMA TEKNİKLERİ

    1. Planlama Yapmak

      1. Amaç Ve Öncelikleri Belirleme

      2. En Kıymetli Zaman Belirleme

      3. Program Hedeflerini Uygulama Planına Aktarma

      4. Günlük Rehberlik Ve Program Hazırlama

      5. Gerektiği Kadar İşe Odaklanma

    2. Etkin Ve Hızlı Okuma Teknikleri

    3. Hayır Diyebilmek

    4. Aceleci Olmamak

    5. Ertelemekten kaçınmak

    6. Stresi Kontrol Altına Almak

    7. Etkili Not Tutmak

ZAMAN YÖNETİMİ KİTAPÇIĞI

1. ZAMAN KAVRAMI VE ZAMAN TÜRLERİ

1.1. Zaman Kavramı

Zaman; geri dönüşümü olmayan, biriktirilemeyen, satın alınamayan ve hiçbir zaman durdurulamayan bir kaynaktır. Bu nedenle hayatımızda en kaliteli şekilde kullanılması gereken tek ve eşsiz değerdir. Literatürde zaman, bir insanın doğumundan ölümüne kadar geçen, soyut, öznel ve göreceli kavram olarak tanımlanmaktadır. Cowey’e (1995) göre zamanın niceliğinden ziyade niteliği ve kalitesi önemlidir. Başka bir ifadeyle, asıl olan bir işe harcadığımız süre değil bu süreden ne kadar verim aldığımızdır. Zaman kavramı farklı bireylere, ortamlara ve kişinin zamana olan ihtiyaçlarına göre farklılık göstermektedir.

1.2. Zaman Türleri

Zaman türleri aşağıdaki gibi sınıflandırılmıştır.

Şekil 1: Zaman Türleri

1.2.1. Gerçek (objektif) Zaman

Ölçülebilen, gözlenebilen, izlenebilen, tüm insanlar için sabit ve aynı olan gün, saat, dakika gibi terimlerin ifade edildiği zaman türüdür.

1.2.2. Psikolojik (subjektif) Zaman

Psikolojik zaman kavramı, bireyin bir olayda geçen süreyi o anda hissettiği olumlu ve olumsuz duygularına göre yorumlamasıdır. Başka bir ifadeyle duyguların yönettiği zamandır. “Kişi mutlu, neşeli iken psikolojik zaman algısı gerçek zamandan daha kısa; üzüntülü, mutsuzken ise psikolojik zaman, gerçek zamandan daha uzun olacaktır.” (Tengilimlioğlu ve dig.2003) Örneğin; operada zaman, operaya ilgisi olan için çabuk geçerken, operaya ilgisi olmayan için yavaş geçer.

1.2.3. Biyolojik Zaman

Her canlının vücudunda bulunan metabolik saattir. Biyolojik zaman her bireyin kendisine özgüdür. Örneğin, her insan kendine özgü saatlerde uyur, uyanır, acıkır. Kişiler önemli ve önemsiz işlerini vücut ritimlerinin performansına göre belirlemelidir. Öğrenciler bedensel performanslarına göre plan ve programlarını yaparlarsa zamanlarını verimli kullanmış, başarılarını artırmış olurlar.

2. ZAMAN YÖNETİMİ KAVRAMI, AMACI VE ÖNEMİ

2.1. Zaman Yönetimi Kavramı

Hayatımızın tek ve eşsiz değeri olan zamanı hedeflere ve amaçlara ulaşmak için kaliteli, etkin ve üretken bir biçimde kullanmaktır. “Zaman yönetimi, zamana hakim olmak, zamanı durdurmak, yavaşlatmak, hızlandırmak değil, zamanın nasıl harcandığının, nasıl harcanabildiğinin değerlendirilmesidir.” (Türkel ve Leblebici, 2001:5)

“Zaman yönetiminin tanımlarında vurgulanan 3 temel unsur vardır:

  1. Amaçlara yeterli derecede ulaşılması

  2. Amaçlara etkili olarak ulaşılması

  3. Kaynakların verimli şekilde kullanılmasıdır.” (Jones, 2000:5)

Zamanı yönetmek, kişinin kendisini zaman içinde iyi yönetmesidir. Bu da öz yönetim ile olmaktadır. Bu yönetim tarzı da insan da devamlı gelişen ve gelişmekte olan hisleri gerektiği gibi çizgide tutabilmeyi, insanın sorumlulukları konusunda kendisinden emin olmasını, işlerini düzgün, itinalı yapmasını, değişen yöntemleri çabuk kavrayıp uygulamaya geçirmesini, ele geçen zamanı değerlendirmeyi gerektirmektedir. Yapılan bu düzenlemeler sadece bir kereye mahsus değil süregelen bir şekilde devam etmektedir.

2.2. Zaman Yönetiminin Amacı Ve Önemi

Hayata yeniden başlasaydım, saniyelerin nabzını tutardım.”

DOSTOYEVSKİ

Çağımızda tüm insanların ortak problemi, bitirmek istediğimiz işlerde zaman yetersizliğidir. Bunun nedeni, bireylerin zamanı verimli ve etkili bir şekilde değerlendirememesidir. Zaman ve zaman yönetiminin önemi konusunda Rick Conlow’un şu sözleri dikkat çekmektedir. “Gerçek zaman yönetimi, kendi kendini yönetmektir. Zaman sabittir: Hafta 168 saat, belli bir zamanda çok şey yapmanın sırrı, zamanın nasıl kullandığımızdadır.”

Hendry ve Farley’e (2004) göre genellikle birçok insan zamanını etkili biçimde nasıl yöneteceğini bilmemektedir. Bireysel olarak zamanı etkili olarak kullanamayanlar, profesyonel anlamda hayatlarını ve günlük yaşamlarını da kullanamazlar. Zaman yönetiminin en doğru yolu kişinin hayatının en etkili şekilde yönetmesi ve planlamasından geçmektedir. Buradan da anlaşılacağı gibi zaman yönetimi hayati bir önem taşımaktadır.

3. ZAMAN YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI

Cowey (2000) zaman yönetimi yaklaşımlarını temelde 8 grupta toplamıştır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenmiştir.

    1. Düzenli Yaşama Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zaman yönetiminde ortaya çıkan sorunların hayatımızdaki düzensizlikten kaynaklandığını iddia eder. Nesnelerin, görevlerin ve insanların düzenlenmesi olarak 3 temel alanda toplanır. Bu temel alanlarda oluşturulan etkili düzenlemeler bireye zaman kazandırır ve bireysel verimliliği artırır. Bu yaklaşımın olumsuz yanı ise düzenleme bir araçken amaca dönüşebilir ve kişi, zamanın büyük bir bölümünü planlama yaparken kaybedilebilir.

3.2. Savaşçı Yaklaşım

Bu yaklaşım, zaman yönetiminde ortaya çıkan sorunların zaman tuzaklarından kaynaklandığını iddia eder. Zamanı etkili kullanmak için zaman tuzaklarını ortadan kaldırarak, kendine kişisel ve bağımsız ortam hazırlaması gerektiğini savunur. Bu yaklaşımın olumsuz yanı ise kişi kendisini sosyal çevreden soyutladığı için işbirliği gereken çalışmalarda problem yaşamakta ve yaşatmaktadır.

3.3. ABC Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zamanı verimli bir şekilde kullanmak için ulaşılması gereken hedefleri önem sırasına göre sıralayıp uygulamayı amaçlamaktadır. ABC yaklaşımının sağladığı kolaylıklar ise zaman ve bilgi kayıpları en aza indirgemek, her gün etkin bir şekilde planlandığı için düzen ve ardışıklığı sağlamak, bir hedefin önemine göre ona vakit ayırarak başarıya ulaşmak.

ABC yaklaşımında, önemi yüksek olup, kararından dönülmeyecek işler A kategorisine girmektedir. Kısa bir zaman sonra yapılmasında sakıncası olmayan işler B kategorisinde ve yapılması önem arz etmeyen sonlara bırakılması gereken işler de C kategorisinde yer almaktadır.

Listedeki işler önem sırasına göre A, B, C olarak üç gruba ayrılır.

A: Bugün yapılması ŞART

B: Bugün yapılması GEREKİR

C: Bugün YAPILABİLİR

Bu yaklaşımın olumsuz tarafı ise dıştan kaynaklanan olumsuz faktörler, planlanan hedefe ulaşılmasını engellediği için birey engellenmişlik ve başarısızlık hissetmektedir.

3.4. Beceri Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zaman yönetiminin önemli bir beceri olduğu görüşünü iddia eder. Bireyler başarılı olmak için bir planlayıcı ya da not defteri kullanmalı, yapılacak işlerin listesini oluşturmalı, hedef belirlemeli, yetki devretmeli, planlama yapmalı ve öncelikleri sıralamalıdır. Bu sayede bireyler az zaman ve enerji harcadıkları için performansları artar, kısa vadede amaçlarını gerçekleştirebilirler.

Bu yaklaşımın olumsuz yanı ise; kısa zamanda amaca ulaşmayı hedeflediği için kişinin kendini geliştirmesi arka planda kalmaktadır.

3.5. Hedef Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zaman yönetiminde hedef belirlemenin önemli olduğu iddia eder. Başka bir ifadeyle; bireyin hangi hedeflere ulaşması gerektiğini bilerek o hedeflere ulaşmak için elinden gelen tüm çabayı harcaması gerektiğini savunur. Bireyler, başarılı olmak için; öncelikle hedef belirlerler, hedeflerine yönelik ard arda planlar yaparlar ve bu planları sapmadan uygularlar.

Bu yaklaşımın olumsuz yanı ise; bazı bireyler doğru hedefler belirleyerek başarıya ulaşırken, bazıları da belirledikleri yanlış hedeflerden dolayı beklenen sonuca ulaşamayıp hayal kırıklığı yaşayabilirler. Bu durumdan dolayı hedefleri gerçekleştirmenin yaşamı kaliteli hale getireceği yanlış inancı bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir.

3.6. Sihirli Araç Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zaman yönetimini sağlamak için teknolojinin kullanılması gerektiğini iddia eder. Doğru teknolojik araçlar, daha kısa sürede ve etkin bir şekilde hedefe ulaşmayı sağlar. “Bu yaklaşım, iyi işler iyi araçlarla yapılır kuralından hareket eder. Kullanılan araçların aranılan özelliklere sahip olması durumunda, bunun zaman yönetimine ve etkinliğine sihirli bir katkısının olacağı varsayımı üzerinde durur.” (Tengilimlioğlu ve dig.2003)

Bu yaklaşımın olumsuz yanı ise; teknolojinin her şeye yanıtının olduğunun düşünülmesidir. Bunun yanında teknolojik aletler canlı bir organizma olmadığı için yaratıcı ve üretici alanda faaliyet göstermezler.

3.7. İyileştirme Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zaman yönetiminde ortaya çıkan sorunların çevre, sosyal, kültürel ve psikolojik nedenlere bağlı olduğunu iddia eder. Bu yaklaşımın önerdiği çözüm, bireyin yetersizlik alanlarının iyileştirilmesidir. Sorunların kökenine inip özbilincinin gelişmesine yardımcı olur.

Bu yaklaşımın olumsuz yanı; zaman yönetiminde ortaya çıkan sorunların çözümünde kişiye odaklanmaktadır. Olumsuz kişisel tutumdan kaynaklanan zaman tuzaklarını iyileştirmek için uğraşırken zaman yönetimine etki eden diğer faktörleri dikkate almamasıdır.

3.8. Kendini Akıntıya Bırak Yaklaşımı

Bu yaklaşım, zaman yönetiminin olmaması gerektiğini vurgular. Bireyin kendisini zamanın seyrine bırakarak, zamanın doğal akışıyla bütünleşmesidir.

Bu yaklaşımın olumsuz yanı; bireylerin yaşamlarını yönetmelerine yardımcı olmak yerine sorumluluklarından kaçmalarına neden olur. Bu nedenle bireylerin ve toplumun gelişmesine yardımcı olamayacak bir yaklaşımdır.

4. ZAMAN YÖNETİM SÜRECİ

Ferner’a (1995) göre zaman yönetimi süreci 8 aşamadan oluşmaktadır. (Akt:Çelik ve Akatay,2009:36)


ZAMAN KULLANIM ANALİZİ

(ZAMAN CETVELİ)



ZAMAN PROBLEMLERİNİ

TANIMLAMA




KENDİNİ TANIMLAMA





AMAÇ VE ÖNCELİKLERİ BELİRLEME





PROGRAM HEDEFLERİNİ UYGULAMA PLANLARINA AKTARMA





GÜNLÜK PROGRAMLAR VE REHBERLER HAZIRLAMA





ZAMAN YÖNETİMİ TEKNİKLERİNİ GELİŞTİRME




SÜRECİN İZLENMESİ VE YENİDEN ANALİZ



ŞEKİL2: Zaman Yönetim Süreci

4.1. Zaman Kullanım Analizi

“Bir kişinin belirli bir zaman dilimi içerisinde zamanını hangi işlere harcadığını belirleyebilmek için bunlarla ilgili bilgileri kaydetme, sınıflandırma ve değerlendirme sürecidir.” (Akatay ve Çelik, 2009:37) Diğer bir ifadeyle zamanının nereye, nasıl harcandığının belirlenmesidir.

Zamanın nereye harcandığını belirlemek için zaman cetvelleri kullanılmaktadır. Bu cetvel hazırlanırken içinde faaliyet, saat ve harcanan zaman olarak 3 temel sütun bulunmaktadır. Zaman cetvelleri, bireye özgü hazırlanmaktadır. Zaman kullanım analizi sonucunda birey; faaliyetlerinin gerekliliğini, faaliyetleri uygulamadaki yeterliliğini ve faaliyetlerde harcadığı zamanı değerlendirebilir. Bu sayede birey; zaman kullanımı açısından zaman problemlerini tespit edebilir ve bu problemleri ortadan kaldırarak kendisine bir yol haritası çizebilir.

Şekil 3’te bir kişinin günlük olarak yapması gerektiği faaliyetleri, hangi saatte yapacağı ve bu faaliyetlerde harcayacağı zamanı gösteren zaman cetveli örneği verilmektedir.( Çelik ve Akatay, 2009:39-40)

FAALİYET

SAAT

HARCANAN ZAMAN

Uyanış-Kahvaltı

07:00

30 dk

Okula Gidiş

08:00

20 dk

Okul Zamanı

08:30

3,5 sa

Eve Dönüş

12:00

30 dk

Yemek ve Dinlenme

12:30

2 sa

Ödevler

14:30

2 sa

Ev İşleri

16:30

1,5 sa

Akşam Yemeği

18:00

2 sa

TV İzleme-Kitap okuma-diğ.

19:00

4 sa

Uyuma

23:00

8 sa
  1   2   3   4

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconDönüşümsel liderlik kavramı hakkında önde gelen teoriler ve Türkiye'de...

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconBu bölümde araştırmanın problem durumu, amacı, önemi, varsayımları...

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconSamsun / İlkadim anadolu imam hatip lisesi, ‘’ fikih -10 ’’ dersi,...

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconZaman Çizelgeleri ve Uygulaması, Öğrenciler İçin Bir günlük Zaman Çizelgesi ve Uygulaması

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconHer federasyonda, genel muhasebe ilkeleri ve uygulamaları konusunda...

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconŞirket Kavramı ve Unsurları

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconGece güNDÜz kavrami (etkiNLİK 1)

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconPansiyon güNLÜk zaman çİzelgesiNİn uygulanmasi

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconVatandaşların bankalardaki paralarına "Adil Düzen" devleti ne zaman el koyacak?

Zaman yönetiMİ kavrami, amaci ve önemi iconÇocuk oyunlari ve önemi


kullanım kılavuzu





© 2000-2018
kişileri
kilavuzu.com
.. Ev